THỊ PHI NEWS

“Indian Givers: How the Indians of the Americas Transformed the World” của nhà nhân học Jack Weatherford:

📘 Tóm tắt sách: Indian Givers

1. Giới thiệu chung

Xuất bản năm 1988, cuốn sách này khám phá cách các dân tộc bản địa châu Mỹ đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển của thế giới hiện đại, từ nông nghiệp, y học, chính trị đến kinh tế và môi trường. Weatherford bác bỏ quan niệm sai lầm rằng người bản địa chỉ là người tiếp nhận văn minh châu Âu, thay vào đó, họ là những người “cho đi” với những đóng góp to lớn.

2. Đóng góp nổi bật của người bản địa châu Mỹ

Nông nghiệp: Người bản địa đã thuần hóa và phát triển nhiều loại cây trồng quan trọng như ngô, khoai tây, cà chua, ớt và ca cao. Những cây trồng này đã trở thành lương thực chính trên toàn cầu, ảnh hưởng sâu rộng đến ẩm thực và an ninh lương thực thế giới. Y học: Họ sử dụng các loại cây thuốc như vỏ cây liễu (tiền thân của aspirin), quinine để chữa sốt rét và curare làm thuốc giãn cơ. Kiến thức y học bản địa đã đóng góp vào nền y học hiện đại. Chính trị và dân chủ: Hệ thống liên minh Iroquois Confederacy đã ảnh hưởng đến việc hình thành Hiến pháp Hoa Kỳ, với các nguyên tắc như liên bang, phân quyền và dân chủ đại diện. Kinh tế toàn cầu: Việc khai thác bạc từ Potosí (Bolivia) đã cung cấp phần lớn lượng bạc cho châu Âu, thúc đẩy sự phát triển của chủ nghĩa tư bản và thương mại toàn cầu. Kỹ thuật và quy hoạch đô thị: Người Inca xây dựng hệ thống đường bộ dài hàng nghìn km (Qhapaq Ñan), và các thành phố như Tenochtitlán có hệ thống kênh rạch và quy hoạch tiên tiến. Bảo vệ môi trường: Người bản địa thực hành canh tác bền vững, như mô hình “ba chị em” (ngô, đậu và bí), và quản lý tài nguyên thiên nhiên một cách hài hòa với môi trường.

3. Thông điệp chính

Weatherford nhấn mạnh rằng thế giới hiện đại nợ người bản địa châu Mỹ một khoản nợ văn hóa và khoa học to lớn. Cuốn sách kêu gọi nhìn nhận lại lịch sử một cách công bằng, ghi nhận và tôn vinh những đóng góp của họ vào nền văn minh nhân loại.